Tampilkan postingan dengan label Lagu Daerah SATAS. Tampilkan semua postingan
Tampilkan postingan dengan label Lagu Daerah SATAS. Tampilkan semua postingan

Minggu, 14 Agustus 2022

Lagu Daerah Sangir Siau dan Talaud 6

Su Naungku Tamailang 

Su Naungku Tamailang 
Maning Maliku u Dunia 
Soa i nariadi angku 
Soa nakalabu si sia 

Reef 

Maning maliku dunia 
mang katahendungang 
Maning mawulang mu taung 
mang kawulenang 
inang Yamang nangapia 
Nuhiking si sia 
oh Mawu-ku Ruata-ku 
abe tentang elang-U 
gawe ege gaghurangku 
hiking su pudarame 

Karangetang Sasaharane 
Tamata mang susundihange 
Ondong Ulu Tatialane 
Siau arenge tutune 

kembali ke reef

Bahaning su kabanarang
Somahe kai kehage
bahani su kabarang
Siau Jantung Hatiku

Minggu, 20 Desember 2020

Lagu - Lagu Daerah Sangir, Siau dan Talaud 5

ANA U NAPENE U ROSA


INANG YAMANGKU I KUKENDAGE

ELO HEBI SENTINIA MENASA

TADEAE I KAMI ANAU MAKOA MAPIA

TUHU SU KAPULUNG U MAWU


ANA U NAPENE U ROSA

MADIDI MUDARINGIHE GAGHURANG

NEBATU KAPULUNG KAMI SU DUNIA INI

TENTANG KO KAWASA SI SIA


UH UH .... OH MAWUKU OH RUATUKU OH MAWU

UH UH .... ABE TENTANG ELANGU

ELANGU ELANGU NAPENE U ROSA


Rabu, 12 Juni 2013

MEMBEDAH SEJARAH TEMPOE DOELOE LEWAT LAGU TRADISIONAL MASYARAKAT SIAU (Khususnya Masyarakat di Kec. Siau Barat Selatan).


Oleh : Fredrik Dandel, ST.
Masyarakat Pulau Siau sejak jaman dahulu merupakan masyarakat yang berbudaya. Hal ini dibuktikan bukan hanya karena pulau Siau dan sekitarnya pada lebih dari 500 tahun yang lalu telah menjadi sebuah negeri yang berdaulat dengan bentuk Kerajaan Siau. Tetapi juga dapat ditemukan dari cerita tempoe doeloe yang dikisahkan secara lisan dari satu generasi ke generasi lainnya.

Kisah yang diceritakan secara lisan seringkali diabadikan lewat syair-syair lagu. Umumnya syair lagu tersebut syarat dengan makna sejarah atau peristiwa yang dialami oleh masyarakat waktu itu. Seperti halnya syair dalam lagu berikut :

Nakataku si kami lima
Nikarusang u pamo
Palhiangheng e napapedi
Senggo e naghaghede

Pundalhe simbua nailang
Pundalhe simbua nailang
Pundalhe simbua nailang
Nikerea su Sawang u patung.

Lirik lagu diatas, menceritakan tentang suatu peristiwa yang menimpa lima orang yang pastinya berasal dari P. Siau. Dalam suatu perjalanan pelayaran mereka mengalami kerusakan Pamo (salah satu alat transportasi tradisional). Kerusakan tersebut rupanya amatlah hebat, sebab yang mungkin terjadi adalah karena terjangan ombak angin barat yang terkenal ganas, sehingga menyebabkan rusaknya penahan sema-sema (paliahenge napapedi), layar robek (Senggo e naghaghede) serta kehilangan dayung (pundalhe simbua nailang).
Dapat dibayangkan, ketika 3 (tiga) hal yang sangat dibutuhkan dalam pelayaran ini semuanya tak lagi berfungsi. Tentunya suatu hal yang sangat menghantui pikiran mereka, bahwa kematian akan segera menjemput, dan inilah yang sangat menakutkan mereka (Nakataku si kami lima).
Kelima orang tersebut, entah siapa dan berasal dari kampung mana ? sulitlah dipastikan identitasnya. Sekalipun ada orang tua yang mengatakan bahwa peristiwa ini terjadi di dekat Tonggeng Singkaha yang terkenal sangat berbahaya. Hal ini dapatlah dipertegas dengan syair lagu berikut ini :

Batuwulang, Niambangeng,
Kiawang, Hiung, Kinali,
Lehi, Pehe, Ondong, Paniki,
Paseng, Peling, Laghaeng,

Batusenggo, Eneraha,
Talawide, Mahuneni,
Tonggeng Singkaha berbahaya,
Tonggeng Bahu Sirungang.

Dari syairnya, dapat dipastikan bahwa pencipta lagu tersebut adalah warga masyarakat Kampung Talawid / Kamp. Mahuneni Kec. Siau Barat Selatan. Penggubah lagu mengetahui benar bahwa Tonggeng Singkaha adalah sebuah tanjung yang berbahaya. Mengapa berbahaya ? Berdasarkan penuturan beberapa orang tua yang saya tanyakan, disamping peristiwa yang menimpa 5 (lima) orang dalam Pamo seperti dikisahkan di atas, umumnya mereka juga mengaminkan bahwa tonggeng singkaha itu telah menelan banyak korban, terutama di seputar daerah Batu Derendung. Terungkaplah sebuah kisah tentang satu keluarga yang sempat hilang tak tahu rimbanya tatkala mereka melewati Tonggeng Singkaha ini dalam perjalanan pengembaraan mereka. Sampai sekarang cerita / mitos ini sangat membekas di hati masyarakat Kampung Talawid dan Kampung Mahuneni, sekalipun tidak diabadikan dalam syair lagu.

Ada pula syair lagu tradisional lainnya yang berbunyi seperti demikian :

Bulude Lisung
Bongkong Baliang
Tonggene Bahu
Bawa Singkaha

I Sire Epa
Nipunialang
Mahuneni
Soang Tamawala

Dalam lagu ini, penyair yang dapat dipastikan adalah masyarakat Kampung Mahuneni Kec. Siau Barat Selatan mencoba mengutarakan kecintaannya kepada Kampung halaman dengan mengabadikan empat lokasi sebagai penanda Kampung Mahuneni yakni : 1. Bulude Lisung, 2. Bongkong Baliang, 3. Tonggeng Bahu, serta 4. Tonggeng Singkaha.

Bersambung ................................

Kamis, 07 Juli 2011

Lagu – Lagu Daerah Sangihe, Siau dan Talaud (4).

MAKAKENDUNG SUSANGI

1. Makakendung susangi
Suralungu naungku.
Makatahendung elong
Sarung pubiahengku.

Reef :
Mawu, Mawu ahako sentinia
Dalengku sudunia
Elang-U ari wala.

2. Sudunia dalora
Susah pubawiahe.
Pirua taumata
Maraung daluase.

Reef :
Mawu, Mawu ahako sentinia
Dalengku sudunia
Elang-U ari wala.


TEMPO ELO WULANG TAUNG.

Tempo elo wulang taung
Naparung kere hiwu.
Nanawo kere rakalu
Mageng anging timiu.

Reef :
Kebi apa su dunia
Kebi-kebi sarung matadie.
Simbau tawe mailang
Dianding salamate.


SUSAH KASARIA SUMAWUKU

1. Susah kasaria su Mawuku
Seng nuliu ia bou rosaku.
Netatahang haghi papahang
Mawuku simangi su Getsemani.
Mawu mumogho makiambang
Kukaihoro su Mawu Yamang.

2. Su waleng gugutan tana putuse
Si makang Golgota malahapuse.
Mahkotane larang sisane.
Mawuku su mangi su Getsemani.
Mawu mumogho makiambang
Kukaihoro su Mawu Yamang.



TAKAWULENANG SUNAUNG.

Takawulenang sunaung
Maning bulang mutaung.

Reef :
Mutatentang ta’ bulone
Susah naung timumpe e
Simu e pendang su ate
Salawa makapate.


MANG TA’ APA LUASE

1. Mang ta’apa luase
Supebawiahe sudunia
Mahape hombang susa
Mang tatape.

Reef :
Ketaeng su Mawu Ruata
Pudarame naung dumenta.
Mawu Yesus mangibore
Banggilu kasasalamate.

2. Adate sudunia
Dan patiku kawasa.
Tawe makaliwire
Bou susah mahape.


Reef :
Ketaeng su Mawu Ruata
Pudarame naung dumenta.
Mawu Yesus mangibore
Banggilu kasasalamate.


TAKAWULENANG SURALUNGU NAUNG.

Takawulenang suralungu naung,
Kebi katahendungang
Pinendangeng makapinsang.
Haghi susah pinusombang
Sukenandu u elo
Pinendangeng makatumpa elo.

Reef :
O, Mawuku
Tulung be ia elang-U.
Tintanude sirungeko
Suralungu kakendag-U.

Senin, 06 Juni 2011

Lagu – Lagu Daerah Sangihe, Siau dan Talaud (3).




MUKAKASIANG SURALUNGU NAUNG

Mukakasiang suralungu naung,

Suentinia dudalungsangi

Susah sigesa kebi mang luhaung,

Hombang dunia mudalahaghi..

Reef :

Iro kasiang pukapuraneng,

Sembeng kerene su taumata.

Dunia ini tampau panumpangeng

Hedo su Sorga tak konsang apa.


SUNGGUH HIDUP AKU

1., Sungguh hidup aku dalam dunia tak tetap

Sama juga arsnya di hadapan angin deras.

Se’kan-akan bunga pada pagi dan petang,

Elok sesungguhnya hanya layu di petang.

Reef :

Sioh hidupku yang maut jaraknya

Cuma satu langkah sajalah.

Biar Tuhanku hidup akupun lenyap

Asal jiwaku pulang pada-Mu Elhak.

2., Mana aku jalan atas darat atau laut.

Siang atau malam kudihambat oleh maut.

Pada sedekala maut pada sisiku,

Satu langkah salah ia rampas hidupku.

Reef :

Sioh hidupku yang maut jaraknya

Cuma satu langkah sajalah.

Biar Tuhanku hidup akupun lenyap

Asal jiwaku pulang pada-Mu Elhak.


PIRUA IA INI SARUNG MAWINASA

1., Pirua ia ini sarung mawinasa,

Tintalang bedang sini naungku masusa.

Reef :

Isai pusirumang makatulungu ia ore

Pukakalungang mangambang sisia.

2., kate mugagahagho su Mawu iogho.

Tarimako pangelung Ruata panirung.

Reef :

Mawu dorong tatingang

pangangambang elang-U

Maning susah dumingang

Mawu tulumangku.




SUWAELU GETSEMANI

Suwaelu Getsemani

Seke e seng marani.

Seke e tanakauntu

Sarang Mawu nighantong.

Reef :

Mawu Yesus, Mawu kite

Mawu seng nipapate

Nighantong tawe salane

Sembeng tak wawerane.


DUNIA INI KATANAKENG

Dunia ini katanakeng

Hombange mudalahaghi.

Singkatempo maluase

Singkatempo mang masusa.

Reef :

Arawe su Sion marange

daluase tawe edone.

Sintinia mang pudarame

Sene takahombangeng u papate

Kekal putatumbiahe.

Arawe su Mawu Ruata

mangangemu ake u mata

sai mangimang makatarima

pakeange mawantuge mawira

dan mahkota salamate


BIAHE SU DUNIA

Biahe su dunia makatumpe elo mata.

Mukasangi sisia mataku u mawinasa.

Dalawangku sentinia kukoatengku

Makaghengang naung iro kasiang.

Oh Mawu tulungko ia elang-U

Ahako suraleng tuhu kapulun-NU.

Reef :

Paringangke pubatukang

sarang Sorga taraikang.

I tuang ketang sematang

Elo hebi mang susasangitang

Mukakendung dosa;

Mataku sarung pamalisang.

Ualing dosa seng tai kaninsang

Naungku mataku badang sala mapinsang

Kasiang o, Mawu ambange wue ia elang-U.

Selasa, 31 Mei 2011

Lagu – Lagu Daerah Sangihe, Siau & Talaud (2).

Kerinduan untuk mengabadikan dan mempublikasikan nyanyian tradisonal masyarakat Sangihe Talaud khususnya budaya masyarakat Pulau Siau, telah terpatri cukup lama dibenakku. Dengan terbentuk kerukunan Keluarga Sulawesi Utara “Torang Samua Basudara” Kota Ambon yang didirikan pada Tahun 2006, penulis yang terpilih sebagai sekretaris organisasi kemasyarakatan ini kemudian menerbitkan bulettin “Suara KKSU-TSB Ambon”. Di dalam bulettin “Suara KKSU-TSB Ambon” inilah penulis mengapresiasikan kerinduan tersebut dengan mempublikasikan Nyanyian Tradisional masyarakat Sangihe Talaud secara berkala sekalipun hanya untuk kalangan sendiri.

Beberapa dari lagu tradisional yang dipublikasikan pada Bulettin Suara KKSU-TSB Ambon tersebut telah pula di posting oleh penulis melalui blog ini pada tanggal 02 April 2011. Berdasarkan statistik kunjungan di blog ini, ternyata diketahui memiliki cukup banyak pengunjung, sehingga sampai tulisan ini diposting, lagu tradisonal masyarakat Sangihe Talaud telah menempati posisi 3 teratas disamping posting-posting lainnya. Hal ini menunjukkan bahwa minat masyarakat Sangihe Talaud yang tersebar baik di kampung halaman maupun di perantauan terhadap lagu tradisional masyarakat Sangihe Talaud cukup banyak. Hal inilah yang kemudian lebih menyemangati penulis untuk menulis dan memposting lebih lagi lagu-lagu tradisional masyarakat Sangihe Talaud lainnya.


Disadari bahwa kurangnya sumber yang dapat diperoleh sebagai bahan referensi menjadi hambatan dalam mewujudkan keinginan mulia tersebut. Beruntung sekali ketika pulang ke Siau dipenghujung bulan April 2011, penulis dapat menemukan sebuah buku nyanyian yang diberi judul “Marilah Menyanyi” yang disusun oleh almahrum Bapak Zadrak Banualawo (mantan Guru Injil Jemaat GMIST Mahanaim Talawid, – yang juga pensiunan Guru / Kepala Sekolah SD di beberapa tempat di Siau) pada 1 September 2000.


Buku Marilah Menyanyi selama ini memang hanya dipergunakan terbatas di Jemaat Mahanaim Talawid, Kec. Siau Barat Selatan. Namun tidak dapat dipungkiri bahwa usaha mempublikasikan buku nyanyian tersebut dirasa sangat manfaatnya bukan saja bagi jemaat GMIST Mahanaim Talawid saja, tetapi juga oleh masyarakat Sangihe Talaud yang membutuhkannya.


Berikut ini adalah beberapa bagian dari lagu tradisional masyarakat Sangihe Talaud yang seringkali dinyanyikan khususnya di Pulau Siau dikala ada kedukaan maupun acara syukuran yang ditulis kembali dari buku nyanyian Marilah Menyanyi yang dengan pertolongan Tuhan akan dapat diposting secara berkala melalui blog ini.


MAWU RUATA KAWASA

1. Mawu Ruata kawasa

Su Sorga su dunia

Sie manahimata muhiking sentinia

Sie kota bentengku ore tatalangengku

Tengade masatia muhiking sentinia.

Reef :

Mawu Ruata tulung elangU

Rendinganeng U tulumangU

Kuate iman dan harape

Gelire naung matatape

2. Sulimanu o, Mawu iserakang susahku

Sutintanudu Mawu badan lai jiwaku

Onggoko tualagU ringaneng tulumangU

Su elo mutatuhu ringaneng tulumangU.

Reef :

Mawu Ruata tulung elangU

Rendinganeng U tulumangU

Kuate iman dan harape

Gelire naung matatape


MAWU ELANGU TATA

Mawu elangU tata SuralengU

Limaku mangumbele kunanengU

Kami anaU hala mambeng tala

Lumempang dumarisi ari wala

Sutempo suwu-suwu dan belade

Ia mang tamataku u papate

Kinasiloku senang tualagU

Timuhu pangangimang su Mawuku


DUNIA PUBIAHENGKU

1 1. 1. Dunia pubiahengku

Apa e dudeakengu

Areta kalanggihange

Mawatugge tak sihinge.

Reef :

Bulaeng salaka intan

Sematang mapia sumata

Areta u Sorga ene

Nangilembong kawantugange.

2. Pundolong bulude Sion

Soang kasasalamate.

Sene sarung makasilo

Maka eba salamate.

Reef :

Bulaeng salaka intan

Sematang mapia sumata

Areta u Sorga ene

Nangilembong kawantugange.


MAWU RUATA MASUSI MAKAWASA

Mawu Ruata masusi makawasa

Mawu Sorga dingangu dunia

SutengonU tak hombang kasasusa

Tak hombang kasasusa

Daluase masaria.

Pirua ia marosa

Hinone seng mawinasa

Batu kebi susa dan kasasilaka

Mang hombang sintinia

Reef :

O Mawuku Ruataku

Abe tentang elangU

Mugughaho kaliomaneng

Suleing kakendagU


MAGENG MAKATAHENDUNG

Mageng makatahendung

Elong pubiahengku

Susah dan genggang

Su naung makasangi.

Apa sarung mariadi

Su elong samuri

Su wadang dan su jiwaku

Mambeng makatataku.

Reef :

O Mawuku tulung elangU,

Supatiku hombang kasasusa

Himombang si sia

Laing haghi dosa susentinia.

Elo hebi supapendangeng

Nahino su watangeng

Sigesa masaria

Su wadang dan jiwa.


SUDUNIA PUBIAHENG

Sudunia pubiaheng

Ore lai kapateng

Mapapia nilegaheng

Sarung lai elakeng.

Reef :

O Mawuku tintanude

Suapang tamoa dalengangku

Ari wala putatude

Tuhu kalaeningku.